Gan Melanie Davies

“Mae Portreadau yn ddrama rydw i wedi bod yn meddwl amdani ers blynyddoedd lawer. Ym 1971 ysgrifennodd Linda Nochlin erthygl o'r enw ‘Pam nad oes unrhyw artistiaid benywaidd gwych wedi bod’? Roedd yn gwestiwn a gychwynnodd ras ysgyfarnogod yn y byd celf ac a ysgogodd drafodaeth ehangach gan gynnwys gwneuthurwyr pob celf, yr awduron, y beirdd, yr actorion, y cerddorion ac yn y blaen.

“Gyda’r ddrama hon roeddwn i eisiau ystyried y cwestiwn, ei dynnu allan eto a rhoi tro arno, oherwydd mae’n dal yn bwysig. Roeddwn i eisiau gweld a allwn i wneud drama a oedd yn canolbwyntio ar ddim ond pum menyw, gan roi llais i bob un, yn siarad o’i hamser, i ddangos pam roedd angen gofyn y cwestiwn hwnnw yn y lle cyntaf. Mae'n gwestiwn mawr ac rydw i wedi cymryd llawer o ryddid gyda bywydau'r menywod go iawn trwy ganolbwyntio ar yr hyn oedd yn arwyddocaol i'm harchwiliad.

“Rydw i wedi defnyddio geiriau gwirioneddol pob menyw yn eithaf aml yn y ddrama ac wedi defnyddio'r ymchwil i lywio agweddau’r cymeriadau a'r geiriau rydw i wedi’u rhoi iddyn nhw. Wedi’i osod yn yr Oriel Bortreadau Genedlaethol, mae’r gwarchodwyr diogelwch nos yn codi eu pryderon eu hunain am y pum menyw hanesyddol a sut maen nhw'n effeithio ar eu bywydau eu hunain.”

Cynhyrchiad Theatr Attic: Ebrill/Mai 2026

Y Cast:
Rae – Deborah Messenger
Frank – Chris Turner
Kitty Marion – Claire Scott
Artemisia Gentileschi – Lou Weldon
Hildegarde Von Bingen – Pat Immins
Mary Wollstonecraft – Lili Pocsai
Eileen O’Shaughnessy – Semele Xerri